Pomak Tarihi
-
Giriş: Dağların Sırrını Çözmek İçin Yola Çıkanlar Tarih 23 Temmuz 1953… İkinci Dünya Savaşı’nın yaraları henüz yeni sarılmış, Bulgaristan’da komünist rejim gücünü pekiştirmeye başlamış. Ancak siyasetin o soğuk koridorlarından çok uzakta, dumanlı Rodop Dağları’nın zirvelerinde hayat yüzyıllardır olduğu gibi, kendi ağır ve zorlu ritminde akmaya devam ediyor. İşte tam bu günlerde, Bulgaristan Bilimler Akademisi (БАН)…
-
Giriş: Tek Renkli Bir Devlette Çok Renkli Olmak Balkanlar, tek bir kimliğe sığdırılamayacak kadar eski ve karmaşık bir dokuya sahiptir. Özellikle Bulgaristan, dışarıdan bakıldığında homojen (tek tip) bir yapı gibi görünse de; içeriden bakıldığında Türkler, Romanlar, Karakachanlar, Ulahlar, Gagauzlar ve elbette sarp dağların sahipleri Pomaklardan oluşan muazzam bir kültürel mozaiktir. Bugün, 1998 yılında Sofya’da yayımlanan…
-
Giriş: Tarihin En Büyük Gezgininin Peşinde Tarih, sadece padişahların fermanlarında veya devletlerin resmi anlaşmalarında yazmaz; tarih aynı zamanda yollarda, kervansaraylarda ve kahvehanelerde, sıradan insanların yüzlerinde gizlidir. Bu gizli tarihi bize en renkli, en abartılı ama bir o kadar da en canlı haliyle anlatan kişi şüphesiz Evliya Çelebi’dir. Bugün, Strashimir Dimitrov tarafından Osmanlıcadan Bulgarcaya özenle çevrilen…
-
Savaşın Görünmeyen Yüzü ve Hedefteki Halk Balkanlar’ın tarihi, haritaların kanla çizildiği, sınırların acıyla belirlendiği devasa bir trajediler bütünüdür. Çoğu zaman tarih kitapları cephelerdeki ilerlemeleri, paşaların stratejilerini ve orduların zaferlerini yazar. Ancak savaşın asıl ağır faturasını ödeyenler, dağ köylerinde sessizce hayat mücadelesi veren sivil halklar olmuştur. Bugün tarihin tozlu arşivlerinden çok önemli bir akademik çalışmayı gün…
-
Giriş: Arşivlerin Tozlu Raflarından Gelen Yankı Balkanlar’ın karmaşık ve acılarla dolu tarihi incelendiğinde, Pomakların kaderi her zaman en tartışmalı ve en çok araştırılan konulardan biri olmuştur. Kimlikleri, dilleri, inançları ve göç yolları üzerine sayısız tez üretilmiştir. Bugün, tarihin tozlu raflarından çıkarıp sayfalarını aralayacağımız eser, tam da Balkan Savaşları’nın hemen ardından, 1914 yılında Plovdiv’de (Filibe) basılmış…
-
Giriş: Arşivlerin Tozlu Raflarından Çıkan Bir İtirafname Tarih, genellikle kazananların veya gücü elinde bulunduranların kaleminden yazılır. Ancak bazen, devletin en gizli arşivlerinden öyle belgeler sızar ki, bir halkın yaşadığı acıları, dışlanmışlığı ve üzerine kurulan planları tüm çıplaklığıyla gözler önüne serer. Bugün, 20 Ocak 1934 tarihinde Sofya’da İçişleri ve Halk Sağlığı Bakanı’na “Kişiye Özel ve Gizli”…
-
Tımraş’ın Kayıp İhtişamı: Pomak kültürü, tarihi ve sosyolojik analizleri üzerine odaklandığımız bu platformda, Rodop Dağları’nın derinliklerinde kaybolmuş, efsanevi bir yerleşimin izini sürüyoruz. Angel Vılçev’in kaleme aldığı, 1973 basımı “Tımraş” (Тъмраш) adlı kapsamlı araştırma eseri, bizi Osmanlı dönemi ve sonrasında Balkanlar’ın en tartışmalı ve en güçlü Pomak köylerinden birinin tarihine götürüyor. Bir zamanlar Rupços bölgesinin idari…
-
Pomaklar, Balkanlar’da, özellikle Bulgaristan, Türkiye, Yunanistan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk’ta yaşayan, çoğunlukla Müslüman olan ve Pomakça konuşan bir topluluktur. Pomakça, Güney Slav dillerine yakın bir dil olup Bulgarca ile benzerlikler taşır. Pomakların kökeni hakkında farklı teoriler vardır: Bazı tarihçiler, Pomakların 11. yüzyılda Orta Asya’dan Balkanlar’a göç eden Kuman-Kıpçak Türklerinin torunları olduğunu savunurken, diğerleri onların İslam’ı…